De taal van ons lichaam: wat een procedureel geleerde gewoonte je vertelt
Terug“Zo!” Ik klap mijn laptop dicht. Het programma voor het komende lesblok van de opleiding tot Embodiment Coach is klaar. Tot-op-het-kwartier uitgeschreven hè. Wat ben ik op dit moment tevreden met mezelf 😄
Komend blok gaan we ons verdiepen in het werken met onze opgeslagen survival stress. Hoe dit – vaak zonder dat we het in de gaten hebben – doorwerkt in ons dagelijkse doen en laten. En hoe onze lichaamstaal ons hierin de weg kan wijzen. Om preciezer te zijn: hoe onze procedureel aangeleerde gewoontes ons hierin de weg kunnen wijzen.
Ik hoor je denken: “… onze watte?”
Wat is een procedureel geleerde gewoonte (PGG)?
In het introductiefilmpje voor dit lesblok legde ik het uit:
Een procedureel geleerde gewoonte is een fysiek aangeleerde gewoonte van ons lichaam, die een afspiegeling is van een aanpassing in het verleden. Een aanpassing die door ons autonome zenuwstelsel werd geactiveerd in reactie op onveiligheid. Het is een impliciete – verborgen dus – en fysieke gewoonte die, zonder dat we het beseffen, de kwaliteit van ons huidige leven als volwassene beïnvloedt.
Hoe werkt spiergeheugen bij aangeleerde overlevingsgewoontes?
Deze gewoonte is vastgezet in ons procedurele geheugen, ons spiergeheugen. Vandaar de naam procedureel geleerde gewoonte (PGG).
Een volautomatische en razendsnelle gewoonte die, ook weer zonder dat we het in de gaten hebben, gepaard gaat met emotionele herinneringen en belemmerende overtuigingen.
Het is zo’n PGG die ervoor zorgt dat we met ons hoofd best weten dat we ons niet onzeker hoeven te voelen. Tegelijkertijd kan ons lijf in elkaar krimpen wanneer we een kritische opmerking krijgen en voelen we ons – letterlijk en figuurlijk – klein worden.
Waarom is lichaamstaal een ingang naar je autonome zenuwstelsel?
En nu komt het: het is juíst via deze procedureel geleerde gewoontes, die spiergeheugen-taal van ons lichaam, dat we de triggertaal van ons autonome zenuwstelsel beter leren verstaan. Niet alleen op het niveau van denken, voelen en fysieke sensaties, maar ook op het niveau van onze fysieke houding en spierimpulsen.
Voorbeelden van procedureel geleerde gewoontes in je lijf
Een ander voorbeeld. Een ingezakte wervelkolom kan een aanwijzing zijn voor de noodzaak in het verleden om volgzaam te zijn. In ons volwassen heden kan dit inzakken – direct en ongemerkt – ons gevoel van eigenwaarde verminderen en onze gedachten van hulpeloosheid en schaamte versterken.
Of misschien herken je deze situatie? Gespannen schouders en het samentrekken van onze maagspieren kunnen er op wijzen dat we ons als kind moesten beschermen. Tegen pesten bijvoorbeeld. Of tegen boze uitvallen thuis. Of was het nodig om te overleven in een onveilige klassfeer. Als volwassene kan deze oude, automatische PGG ons autonome zenuwstelsel nog steeds het signaal geven dat we op onze hoede moeten zijn. En daarmee onbewust een emotie van wantrouwen oproepen, met de overtuiging dat de wereld nu eenmaal een onveilige plek is.
Hoe helpt lichaamsgericht werken bij PGG’s?
PGG’s vormen een belangrijk deel van de taal van ons lichaam en daarmee een ingang naar de taal van ons autonome zenuwstelsel. Wanneer we deze taal kunnen verstaan, kunnen we beginnen met ons autonome zenuwstelsel – en daarmee onszelf – te reguleren.
En dat is wat we willen.
Hoe beter we ons autonome zenuwstelsel kunnen reguleren, hoe steviger we contact hebben met ons lichaam. En hoe steviger we contact hebben met ons lichaam, hoe groter onze chillzone.
In je chillzone ben je niet alleen de beste en meest ontspannen versie van jezelf, je hebt keuzevrijheid in de momenten dat het er toe doet.
Ben je benieuwd naar je eigen procedureel geleerde gewoontes en hoe deze je leven van nu beïnvloeden? Stuur me dan een berichtje. In een korte, gratis coachcall kijk ik graag met je mee.
Ben je een professionele veranderbegeleider en wil je hiermee leren werken?
Op maandag 18 januari 2027 start een nieuwe groep studenten voor de opleiding tot Embodiment Coach.