Dichtbij geluk
TerugDichtbij geluk, en waarom je het soms niet ziet
Een heldere zangtriller boven mijn hoofd. Wauw. Nog eentje. Ik stop en kijk omhoog, alleen groen.
Ik loop verder. Beukenbos links, velden met ochtenddauw rechts, hier en daar een gele spikkel boterbloem. Het kloppen van een specht. Opnieuw sta ik stil en zet één voor één mijn zintuigen open. Even genieten.
Dan gebeurt er iets in mijn lijf waarvan ik niet wist dat het nodig was. De achterkant van mijn nek ontspant, er komt een zucht en een glimlach.
Ik was gespannen – en ik wist het niet.
Contentment, dat Engelse woord waar we in het Nederlands geen goede vertaling voor hebben, is precies dit. Klein geluk, voelbaar en dichtbij. Geen grote piek, geen halleluja of trompetgeschal. Een stille verwondering. Een zucht. Ogen die verruimen. Schouders die ontspannen. Geen haast naar het volgende.
Ons autonome zenuwstelsel kent dit gevoel. Ik noem het onze chillzone: open, verbonden, aanwezig. Porges beschrijft hoe ons overlevingssysteem, zodra het veiligheid detecteert, stopt met verdedigen. Pas dan maakt het ruimte voor herstel en groei.
Dichtbij geluk is zo’n veiligheidssignaal. Langzaam kijken om echt te zien. Inzoomen. Nog eens kijken. Een lenteblad aanraken. De geur van bos opvangen. En ondertussen opmerken wat dit van binnen doet.
Onderzoek laat zien dat ontzag voor iets natuurmoois ons parasympathische zenuwstelsel activeert en ons gevoel van levensvreugde en aanwezig-zijn vergroot.
En hier zit meteen ook een paradox.
Met mijn zenuwstelsel in de overdrive marcheer ik door het bos, mijn gedachten bij mijn agenda. In de fight of flight heeft mijn hoofd alleen oog voor gevaar, schoonheid registreer ik niet – geen prioriteit. In de collapse shutdown voelt mijn wereld grijs, een merel zingt en ik hoor het niet.
Juist wanneer ik dichtbij geluk het hardst nodig heb, houdt mijn zenuwstelsel de deur dicht.
Precies hierom is dagelijks oefenen waardevol. Van uptight, grauw en grijs naar ontspannen, licht en genieten. Niet als groot gebaar, maar als een kleine herhaalde beweging die ons systeem leert ‘ook als iets spannend voelt, kan ik veiligheid ervaren’.
Kijk eens om je heen voor een stukje dichtbij geluk. Dit hoeft geen bos te zijn. Iets levends, iets kleins, iets dichtbij werkt ook. Zoom in, en dan nog een beetje. Voel wat het in je lijf doet. Schrijf het op, het is mooie input voor je chillermenu.
Lukt het niet? Schud je lijf los, adem een paar keer langer uit dan in en kijk opnieuw.
Ergens in een bos zingt een merel uit volle borst. Ons systeem hoeft maar even te registreren: hier is veiligheid. De rest gaat vanzelf.
Bronnen: